Διαλέξτε τη λάθος γραμμή – Το πείραμα του Asch

 

«Η πλάνη δεν είναι τύφλωση, η πλάνη είναι ανανδρία.» Νίτσε

-

Είναι σίγουρο ότι γνωρίζετε τα Κέλλογκ’ς Κορν Φλέικς.

Ίσως όμως να μη  γνωρίζετε ότι ο άνθρωπος που τα επινόησε, ο Τζον Χάρβεϊ Κέλλογκ, ήταν ένας ολιστικός γιατρός, φανατικός υπέρμαχος της χορτοφαγίας και της υγιεινής διατροφής, αλλά και ένθερμος πολέμιος του… αυνανισμού.

Να το θυμάστε αυτό την επόμενη φορά που θα προσπαθείτε να αυνανιστείτε ενώ τρώτε κορν-φλέικς.

-

Στο σημερινό κείμενο δε θα ασχοληθούμε με τα επιτεύγματα του Τζον Χάρβεϊ ούτε με τον αυνανισμό, αλλά με ένα πείραμα που έκανε ο συνονόματος του, Γουίντροπ Νάιλς Κέλλογκ.

Ο συγκεκριμένος Κέλλογκ ήταν ψυχολόγος της σχολής του μπηχεβιορισμού.

Όπως όλοι οι μπηχεβιοριστές έτσι και αυτός πίστευε ότι ο άνθρωπος είναι ένα ζώο που κατασκευάζεται από τους εξωτερικούς παράγοντες και μπορεί να «προγραμματιστεί» έτσι όπως επιθυμούμε.

Ο Γουίντροπ, όμως, πίστευε ότι και ένας χιμπαντζής θα μπορούσε να μάθει να φέρεται ανθρώπινα, αρκεί να εκπαιδευόταν σωστά.

Το αγόρι που έβλεπε χωρίς τα μάτια του.

Ο Ben υποβλήθηκε σε αφαίρεση ματιών σε μικρή ηλικία. Κατάφερε όμως να "βλέπει" γύρω του χρησιμοποιώντας τον ήχο...!

Ξεχώρισα δυο φράσεις από αυτό το αφιέρωμα.

Η άποψη της μητέρας ότι υπερπροστατεύοντας τα παιδιά τούς κάνουμε κακό.

Η άποψη του Dan ότι αυτός ο οποίος λέει ότι δεν έχει να μάθει τίποτα νέο περιορίζει από μόνος του τον εαυτό του σε επίπεδο ευκαιριών για να μάθει περισσότερα και για να γίνει περισσότερα.

Τα ερεθίσματα είναι εκεί έξω. Είμαστε όμως έτοιμοι να τα δεχθούμε, να τα αξιοποιήσουμε και να αναπτύξουμε τις δυνατότητές μας;;;

Δυο "ανεξίτηλες στιγμές" από το μουσείο Νίκου Καζαντζάκη (κλικ στις φωτογραφίες για μεγέθυνση)

Albert Einstein: Success vs Pleasure in work

One should guard against preaching to young people success in the customary form as the main aim in life. The most important motive for work in school and in life is pleasure in work, pleasure in its result and the knowledge of the value of the result to the community. 

~Albert Einstein

Γιάννης Ρίτσος: Θα σου πω ποια μοναξιά με τρομάζει...

Θα σου πω ποια μοναξιά με τρομάζει περισσότερο, εκείνη που την νιώθεις μέσα στο πλήθος... γιατί κανείς δεν ακούει τα λόγια σου, δεν μετράει τους παλμούς της καρδιάς σου, δεν απλώνει το χέρι να πιάσει το δικό σου...
απλά βαδίζει δίπλα σου και πολλές φορές σε σπρώχνει για να περάσει...

--- ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ

Ν. Καζαντζάκης: Φτάσε όπου δεν μπορείς!

O ορισμός του μορφωμένου ανθρώπου κατά τον Σωκράτη

Όταν ρωτήσανε τον Σωκράτη να τους δώσει τον ορισμό του μορφωμένου ανθρώπου, δεν ανέφερε τίποτε για την συσσώρευση γνώσεων. «Η μόρφωση είπε, είναι θέμα συμπεριφοράς...

Ποιους ανθρώπους λοιπόν θεωρώ μορφωμένους;

1. Πρώτα απ' όλους αυτούς που ελέγχουν δυσάρεστες καταστάσεις , αντί να ελέγχονται από αυτές...

2. Αυτούς που αντιμετωπίζουν όλα τα γεγονότα με γενναιότητα & λογική..

3. Αυτούς που είναι έντιμοι σε όλες τους τις συνδιαλλαγές..

4. Αυτούς που αντιμετωπίζουν γεγονότα δυσάρεστα και ανθρώπους αντιπαθείς καλοπροαίρετα.

5. Αυτούς που ελέγχουν τις απολαύσεις τους..

6. Αυτούς που δεν νικήθηκαν από τις ατυχίες & τις αποτυχίες τους..

7. Τελικά αυτούς που δεν έχουν φθαρεί από τις επιτυχίες και την δόξα τους...»

Έλληνες του Πνεύματος και της Τέχνης: Νίκος Καζαντζάκης

"Αγάπα τον κίντυνο. Τι είναι το πιο δύσκολο; Αυτό θέλω! Ποιο δρόμο να πάρεις; Τον πιο κακοτράχαλον ανήφορο. Αυτόν παίρνω κι εγώ· ακλούθα μου!"

--- Ν. Καζαντζάκης

Επίκτητος: Κανείς δε μπορεί να είναι ελεύθερος, αν δεν είναι κύριος του εαυτού του.

Κανείς δεν μπορεί να είναι ελεύθερος, αν δεν είναι κύριος του εαυτού του.

--- Επίκτητος, 50 μ.Χ.-120 μ.Χ, Στωικός φιλόσοφος

Μαρί Κιουρί: Τίποτα στη ζωή δεν είναι για να το φοβόμαστε...

Τίποτα στη ζωή δεν είναι για να το φοβόμαστε. Μόνο για να το κατανοούμε.

--- Μαρί Κιουρί

Το πείραμα του Μίλγκραμ

Το πείραμα του Μίλγκραμ είναι ένα από τα πιο γνωστά αντιδεοντολογικά πειράματα της ψυχολογίας, ουσιαστικά μια «φάρσα» που ξεγύμνωσε την ανθρώπινη ψυχή.

Το 1961, ο είκοσι εφτάχρονος Στάνλει Μίλγκραμ, επίκουρος καθηγητής ψυχολογίας στο Γέιλ, αποφάσισε να μελετήσει την υπακοή στην εξουσία. Είχαν περάσει λίγα μόνο χρόνια από τα φρικτά εγκλήματα των Ναζί και γινόταν μια προσπάθεια κατανόησης της συμπεριφοράς των απλών στρατιωτών και αξιωματικών των SS, οι οποίοι είχαν εξολοθρεύσει εκατομμύρια αμάχων. Η ευρέως αποδεκτή εξήγηση -πριν το πείραμα του Μίλγκραμ- ήταν η αυταρχική τευτονική διαπαιδαγώγηση και η καταπιεσμένη –κυρίως σεξουαλικά- παιδική ηλικία των Γερμανών. Όμως ο Μίλγκραμ ήταν κοινωνικός ψυχολόγος και πίστευε ότι αυτού του είδους η υπακοή –που οδηγεί στο έγκλημα- δεν μπορεί να είναι αποτέλεσμα μόνο της προσωπικότητας, αλλά περισσότερο των πιεστικών συνθηκών. Και το απέδειξε κάνοντας τη «φάρσα» του.

Τα υποκείμενα του πειράματος ήταν εθελοντές, κυρίως φοιτητές, οι οποίοι καλούνταν έναντι αμοιβής να συμμετέχουν σε ένα ψυχολογικό πείραμα σχετικό με τη μνήμη. Χώριζε τους φοιτητές σε ζεύγη και -μετά από μια εικονική κλήρωση- ο ένας έπαιρνε το ρόλο του «μαθητευομένου» και ο άλλος του «δασκάλου».

Μαρσέλ Προυστ: Ανακαλύπτουμε πραγματικά...

Ανακαλύπτουμε πραγματικά όχι όταν αναζητούμε νέα τοπία, αλλά όταν αποκτούμε νέα μάτια.

--- Μαρσέλ Προυστ

ΕΠΙΚΤΗΤΟΣ: Οι άνθρωποι δεν ενοχλούνται από τα πράγματα που συμβαίνουν...

Οι άνθρωποι δεν ενοχλούνται από τα πράγματα που συμβαίνουν αλλά από τις σκέψεις που σχηματίζουν για τα πράγματα που συμβαίνουν

Επίκτητος

George B. Shaw: Οι άνθρωποι πάντα κατηγορούν τις περιστάσεις γι' αυτό που είναι...

Οι άνθρωποι πάντα κατηγορούν τις περιστάσεις γι' αυτό που είναι. Δεν πιστεύω στις περιστάσεις. Οι άνθρωποι που προχωρούν σε αυτόν το κόσμο είναι εκείνοι που, όταν δεν τους αρέσουν οι περιστάσεις, δημιουργούν τις δικές τους.

---George Bernard Shaw

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ: Είμαστε αυτό που κάνουμε επανειλημμένως...

Είμαστε αυτό που κάνουμε επανειλημμένως. Η τελειότητα, έτσι, δεν είναι μια πράξη αλλά μια συνήθεια

Αριστοτέλης

We are what we repeatedly do. Excellence then, is not an act but a habit.

Aristotle

Ο Χόρχε Μπουκάι μιλάει για την ελευθερία

You have analysed the new situation well, now act!

You have analysed the new situation well, now act!

Don't feed the bad wolf...

An elderly Native American was teaching his grandchildren about life… He said to them, “A fight is going on inside me, it is a terrible fight and it is between two wolves. One wolf is evil—he is fear, anger, envy, sorrow, regret, greed, arrogance, self-pity, guilt, resentment, inferiority, lies, false pride, competition, superiority, and ego. The other is good—he is joy, peace, love, hope, sharing, serenity, humility, kindness, benevolence, friendship, empathy, generosity, truth, compassion and faith. This same fight is going on inside you, and inside every other person, too.” They thought about it for a minute, and then one child asked his grandfather, “Which wolf will win, Grandfather?” The Elder simply replied,

“The one you feed.”

Η διαφορά ανάμεσα στον Παράδεισο και στην Κόλαση

Ένας αρχαίος κινέζικος θρύλος λέει ότι κάποιος μαθητής ρώτησε τον δάσκαλο του:

«Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στον Παράδεισο και στην Κόλαση;»

Ο δάσκαλος του απάντησε:

«Πολύ μικρή κι ωστόσο, έχει μεγάλες συνέπειες. Έλα να σου δείξω την Κόλαση».

Μπήκαν σε ένα δωμάτιο, όπου μια ομάδα ανθρώπων καθόταν γύρω από μια μεγάλη χύτρα με ρύζι. Όλοι ήταν πεινασμένοι και απελπισμένοι καθένας είχε από ένα κουτάλι που το κρατούσε από την άκρη με προσοχή κι έφτανε ως τη χύτρα. Κάθε κουτάλι, όμως, είχε τόσο μακρύ χερούλι, που δεν μπορούσαν να το φέρουν στο στόμα. Η απελπισία και η ταλαιπωρία ήταν φοβερή.

«Έλα» είπε ο δάσκαλος λίγο μετά.

«Τώρα θα σου δείξω τον Παράδεισο».

Μπήκαν σε ένα άλλο δωμάτιο, πανομοιότυπο με το πρώτο’ υπήρχε η χύτρα του ρυζιού, η ομάδα ανθρώπων, τα ίδια μακριά κουτάλια, όμως εκεί όλοι ήταν ευτυχισμένοι και χορτάτοι.

«Δεν καταλαβαίνω» είπε ο μαθητής.

«Γιατί είναι τόσο ευτυχισμένοι εδώ ενώ στο άλλο δωμάτιο είναι τόσο δυστυχισμένοι, τη στιγμή που όλα είναι ίδια;»

«Δεν το κατάλαβες;», χαμογέλασε ο δάσκαλος.

«Καθώς τα κουτάλια έχουν μακριά χερούλια και δεν μπορούν να φέρνουν το φαγητό στο στόμα τους, εδώ έμαθαν όλοι να ταΐζουν ο ένας τον άλλον».

It is not true that people stop pursuing dreams because they grow old...

It is not true that people stop pursuing dreams because they grow old, they grow old because they stop pursuing dreams.

Gabriel Garcia Marquez